THIÊN VĂN VẬT LÝ (ASTROPHYSICS)

Mô hình địa tâm (The Geocentric model)
Do Claudius Plolemy (100-170) một nhà toán học và thiên văn học hy lạp (Greek mathematician and astronomer) nêu ra trong thuyết “Almagest” vào năm 125,
Mô hình nhật tâm (The heliocentric model)
- Christopher Columbus phát hiện ra châu mĩ trong khi đi tìm con đường mới tới Ấn Độ (India)
- Megellan lần đầu tiên đi vòng quanh trái đất
- Nicolaus Copernicus (1473-1543) người Balan đã nêu ra mô hình Nhật Tâm trong cuốn sách “on the revolutions of celestial orbs” (về sự quay của thiên cầu) vào năm 1543 năm cuối đời của ông.
Galileo Galilei (1564-1642) người Italian- người sáng lập vật lý thực nghiệm hiện đại (The founder of modern experimental physics)
- Năm 1610 ông chế tạo chiếc kính thiên văn đầu tiên
- Galileo được xem là ông tổ của khoa học hiện đại, ông đã bị nhà thờ kết án và quản thúc tại gia cho đến khi qua đời.
Vị trí của chúng ta trong vũ trụ (our home in the universe)
- Ta có Vệ tinh(Mặt trăng) < Hành tinh(Trái đất) < Hệ mặt trời (thái dương hệ) < Thiên hà (ngân hà) < Vũ trụ.
- Sao (stars) là những hành tinh có khả năng tự phát sáng ví dụ như mặt trời( 98%là heli và hidro).
- Trái đất quay xung quanh mặt trời với khoảng v=30km/s
- Hệ mặt trời quay quanh tâm Thiên Hà với khoảng v=230km/s
- Vận tốc ánh sáng c=300.000km/s là vận tốc lớn nhất (theo thuyết tương đối hẹp)
- Khoảng cách giữa trái đất và mặt trăng là 384.400km ánh sáng mất 1,35 giây để đi hết quảng đường này
- Mặt trời-trái đất d= 150 triệu km, ánh sáng đi mất 8 phút
- Bán kính trái đất R=6400km gồm 3 lớp chính, lớp vỏ(5-70km), lớp bao manti(chiếm 80% thể tích và khoảng 68,5% khối lượng trái đất sau đến 2900km, với lớp Manti trên 70-900km ở trạng thái quánh dẽo và lớp Manti dưới 900-2900km ở trạng thái rắn), Nhân 5000-6370km vật chất ở thể siêu rắn giàu sắt và magie)
- Bán kính mặt trăng R=1738km, m=1,2% khối lượng trái đất
- Mặt trời chiếm 995 khối lượng vật chất của Thái Dương Hệ, gấp 330.000 lần khối lượng của trái đất, có bán kính R=699.000km gấp 110 lần bán kính trái đất, nhiệt độ bề mặt từ 5500-6000 độ c, gia tốc trọng trường g=28 lần g của trái đất.
- Mặt phẳng quỹ đạo trái đất cắt thiên cầu theo đường tròn gọi là đường “hoàng đạo”
- Giải Ngân hà khoảng 100 tỉ ngôi sao, khích thước khoảng 100000 năm ánh sang, Thiên Hà (Galaxy) của chúng ta là một trong số trăm tỉ thiên hà trong vũ trụ, nó là một hệ phẳng giống như một cái đĩa chứa và trăm tỉ ngôi sao trong đó có hệ mặt trời

THỰC VẬT HỌC

Căn hành: thân nằm dưới đất
Thân khí thể: Thân mọc lên từ căn hành, một căn hành có thể có nhiều thân khí thể, ví dụ: cây tre
sự phát triển đường kính thân cây là do hoạt động của vùng phân sinh (tượng tầng) libe-mộc vùng libe-mộc hoạt động tạo ra mộc 2 và libe 2, trong quá trình tăng trưởng đường kính thì mộc 2 và libe2 tăng còn mộc 1 và libe 1 bị thu hẹp dần và mất dần chức năng của mình.
Nhủ quản: là những tế bào hay ống tiết đặc biệt, chất tiết thường là một nhũ tương trắng ( lactic: sữa ) hay có màu ( chelidonium ) ít khi trong. nhũ quản có vị trí thây đổi, ở chuối nhũ quản có ở các bó mạch và nhu mô vỏ, ở đu đủ nó nằm trong libe và mộc, ở caosu nó nằm trong libe làm thành nhiều vòng đồng tâm. Mủ cao su do nhũ quản tạo thành, người ta cạo mủ cao su là cạo vào vùng libe, mủ cao xu có nhiều chức năng mà người ta chưa hiểu rõ có người cho rằng nó dùng để làm lành vết thương, dẫn dụ côn trùng thụ phấn, là chất thải của cây vv...